Proje Hakkında
21 Ocak 2004 tarih ve 25353 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Atık Yağların
Kontrolü Yönetmeliği çevre ve insan sağlığı için tehlike oluşturan atık motor
yağlarının doğru koşullarda kayıt altına alınarak toplanmasını ve Avrupa birliği
ilkelerine uygun koşullarda bertaraf edilmesini amaçlamaktadır. Yönetmelik
zararlı bir atık olan atık motor yağlarının geçmişte ülkemizde yaygın olarak
yapıldığı gibi kontrolsüz ortamlarda ısınma amaçlı yakılmasını, akaryakıta
karıştırılmasını veya lisanssız işletmelerce düşük kaliteli yağ üretiminde
tekrar hammadde olarak kullanılmasını yasaklamaktadır.
Ülkemizin önde gelen akaryakıt, LPG ve madeni yağ üreticilerinin oluşturduğu
PETDER Petrol Sanayi Derneği, Yönetmeliği’nin 12. Maddesi uyarınca, 30 Temmuz
2004 tarihinde Çevre ve Orman Bakanlığı ile imzalanan protokol çerçevesinde,
Bakanlığın koordinasyonunda bu yönetmeliğin hedeflerini gerçekleştirmek üzere
önemli bir projeyi başlatmıştır.
21 Ocak 2004 tarihli Yönetmelik 30 Temmuz 2008 tarihinde yürürlükten
kaldırılarak yerini 30 Temmuz 2008 tarih ve 26952 sayılı Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği almıştır. 30
Temmuz 2008 tarihli ve 26952 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yeni Atık
Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Petrol Sanayi Derneği
İktisadi İşletmesi, motor yağı üreten ve piyasaya süren yükümlüler adına
Yönetmelik’ten kaynaklanan sorumlulukları, atık motor yağı üreticileri adına
yerine getirmek üzere, Yönetmeliğin 4. maddesi uyarınca Bakanlığın 4 Eylül 2008
Tarih ve B.18.0.ÇYG.0.04.03.161.01./15127 sayılı yazısı ile Yetkilendirilmiş
Kuruluş olarak atanmıştır.
Yönetmeliğin 13. Maddesi uyarınca
“Atık motor yağlarının
motor yağı üreticileri veya yetkilendirilmiş kuruluşlar dışındaki gerçek ve
tüzel kişiler tarafından toplanması”
yasaklanmıştır.
PETDER üyeleri olan BP, Alpet, Belgin Madeni Yağlar, Delta Petrol, Exon-Mobil,
Petrol Ofisi, Shell-Turcas ve Total’in yanısıra Akpet, OPET, Petronas gibi
ülkemizin önde gelen madeniyağ üreticileri ile araç ithalatçıları bu projeyi
birlikte hayata geçirmektedirler. PETDER üyesi motor yağı üreticileri ve PETDER
üyesi olmayıp da bu organizasyonla protokol imzalayarak toplama faaliyetine
katılan motor yağı üreticisi/ithalatçısı/fason olarak ürettirip kendi adına
pazarlayan kuruluşlar adına Atık Motor Yağlarının Toplama Taşıma ve Yönetmelik
hükümleri uyarınca bertaraf yükümlülüğü PETDER tarafından yerine
getirilmektedir.
Bu projenin amacı araç servisleri, akaryakıt istasyonları ve kamuya ait toplu
taşıma ve temizlik araçlarından kaynaklanan atık motor yağlarını doğru
koşullarda lisanslı ve yetkili ekiplerce toplayarak bakanlıkça lisanslı
tesislerde çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde işlem görmesini
sağlamaktır.
Çalışmanın başladığı Mayıs 2004 tarihinden itibaren, toplanan atık motor yağı
miktarı ve toplama yapılan nokta sayısı her yıl artarak devam etmiş ve ülke
çapına yayılmıştır.
Araç servisleri, akaryakıt istasyonları ve kamu kuruluşlarında oluşan atık motor
yağları lisanslı özel araçlarla toplanmakta ve kategorilerine uygun olarak geri
kazanım veya bertaraf amaçlı olarak; rafinasyon rejenerasyon tesislerine,
çimento,kireç,demir-çelik fabrikalarına veya tehlikeli atık bertaraf tesislerine
(İZAYDAŞ) teslim edilmekte, yasal belgeleme işlemleri eksiksiz yerine
getirilmekte ve bu işlemler için atık üreticilerinden herhangi bir ücret talep
edilmemektedir.
PETDER’in kırmızı renkli özel atık yağ toplama araçları ile motor yağlarının en
çok değiştirildiği noktalar düzenli olarak ziyaret edilmekte, atık motor yağları
alınarak ulusal atık taşıma formu düzenlenmektedir. Tüm bu hizmetlerin
yasalara uygun olarak - tüm ülke
çapında, miktar ve sınır gözetmeksizin - yerine getirilmesi için gerekli ilave
maliyetler ise PETDER atık motor yağı toplama organizasyonuna katılan
şirketlerce karşılanmaktadır.
PETDER, Çevre ve Orman Bakanlığının koordinasyonunda hedeflerine ulaşana kadar
çalışmalarını aynı kararlılıkla sürdürecektir. Atık motor yağlarının Yönetmeliğe
uygun şekilde sadece Yetkilendirilmiş Kuruluş veya Motor Yağı Üreticilerince
ülke genelinde yaygın bir sistem içinde toplanması ve yalnızca lisanslı
tesislerde kategorilerine göre işlem görmesi yasal bir zorunluluktur. Atık motor
yağlarının bunun dışındaki kişi ve kurumlarca toplanması ise yasaklanmıştır.
Çevre ve Orman Bakanlığı’nın, atık motor yağlarının toplanması ve bertaraf
edilmesi konusunda yetkilendirdiği Petrol Sanayi Derneği (PETDER), 21
Ocak 2004 tarihinde yayınlanan Yönetmelik çerçevesinde yürütülen “atık motor
yağı toplama” çalışmaları kapsamında son beş yıl boyunca toplam 78 ildeki, 5 bin
358 atık motor yağı üreticisinden 39 bin dokuz yüz elli sefer yaparak 50 bin 537
ton atık motor yağı toplamıştır. Toplanan atık motor yağları lisanslı
işletmelerce enerji olarak geri kazanılmıştır.